2. RAMSES'İN MUMYASINA DİPLOMATİK PASAPORT ÇIKARTTILAR

2. Ramses‘i herkes tanır. Antik Mısır‘ın en meşhur firavunudur. İster inanın ister inanmayın ölümünden yaklaşık 3300 yıl sonra Mısır Hükümeti 2. Ramsesin mumyası için diplomatik pasaport düzenledi! 2. Ramses, pasaport olayı , Kadeş Anlaşması, Ebu Simbel Tapınakları ve daha fazlası bu yazımızda.

2. RAMSES KİMDİR?

Antik Mısır tarihine adını altın harflerle kazımış bir Firavun, 2. Ramses.

2. Ramses milattan önce 1303 yılında doğdu. 24 yaşında tahta geçtikten sonra 66 yıl boyunca ülkeyi yönetti. 2. Ramses için, Yeni Krallık döneminde tahta çıkan en ünlü en güçlü ve en yüce firavun desek yanlış olmayacaktır. 2. Ramses Ülkesinin topraklarını doğuda batıda ve kuzeyde genişletti. Doğuda Libya üzerine ilerlemiş ve bu çoğrafyayı topraklarına kattı. Güneyde Nubiya’ya seferler düzenledi, hatta essiz eserlerinden biri olan aşağıda da kısaca bahsedeceğimiz Ebu Simbel Tapınakları‘nı Aswan – Sudan sınırına yaptırdı. Kuzeyde Hitit İmparatorluğu üzerine seferler düzenledi ve şu anki Suriye sınırları içinde kalan bölgede önemli toprakları ele geçirdi. Dünya’nın ilk yazılı anlaşması olan Kadeş Antlaşması‘nı Hitilerle imzaladı.

Yukarda bahsettiğim Ebu Simbel Tapınakları‘na ve Kadeş Antlaşması‘na bu yazımda kısaca değineceğim ama önce şu pasaport meselesini bir açıklığa kavuşturalım. 🙂

NEDEN BİR MUMYA PASAPORT SAHİBİ OLDU?

2.Ramses’in mumyası 1881 yılında, Luksor‘da bulunan Krallar Vadisi‘nde bulunduktan sonra sergilenmek üzere Kahire’ye nakledildi ve 100 yıla yakın süre burada Kahire Müzesi‘nde sergilendi. Bu süreçte tabi ki bir pasaporta sahip değildi. Meşhur firavunumuzun bir pasaporta sahip olmasının nedeni ise şaşırtıcı: MANTARLAR!

1974 yılında Mısırlı arkeologlar 2. Ramses’in mumyası üzerindeki bozulmaları fark ettiler. Biraz daha detaylı araştırdıklarında bunun mantarların yarattığı bir çürüme olduğunu anladılar. Müdahale edilmezse mumyanın tamamına yayılabileceğini yetkililere bildirdiler. 1975 yılında çözüm ise Fransa’dan geldi.

Mumyanın Fransa’daki laboratuvara taşınması gerekiyordu.  Fakat Mısır Hükümeti bu essiz mumyayı da kaybetmek istemedi. Louvre Müzesi’nde sergilenen Antik Mısır eserlerini hepimiz biliyoruz.

Geri dönüşünü garanti edecek bir yol buldular. Hemen yukarıda gördüğünüz resmi bir pasaport bastırdılar ve 2. Ramses’i resmi bir Mısır vatandaşı ilan ettiler!

RESMİ DEVLET TÖRENİ İLE KARŞILANDI

2. Ramses Fransa’ya yolculuğuna resmi pasaportu ile çıktı. İşin daha da ilginoç olan tarafı kendisi bir kral olduğu ve naaşı resmi kanallar ile Fransa’ya girdiği için Paris-Le Bourge Havaalanı’nda kendisine askeri bir tören düzenlendi. Sonrasında naaşı Pariste bulunan Musée de l’Homme nakledildi.

Gerekli incelemelerden sonra 2. Ramses pasaportunda Fransa damgası ile anavatanına geri döndü. Şuanda Kahire Müzesi‘nin 2. katında uygun koşullar altında korunuyor ve pasaport sahibi mumya olarak ziyaretçilerini bekliyor.

KADEŞ ANTLAŞMASI NEDİR?

Kadeş Antlaşması, Mısır kronolojisine göre MÖ. 1274 yılında Firavun 2. Ramses’in yönettiği Mısır ordusu ile Hitit Kralı III. Hattuşili arasında şuanda Suriye sınırları içerisinde bulunan Kadeş Antik Şehri’nin yakınlarında gerçekleşen savaşın sonrasında imzalanmıştır. Kadeş Antlaşması dünyada şu ana kadar bulunan – bilinen en eski uluslararası anlaşma olması sebebiyle önem taşır. İçeriği açısından bir barış ve ittifak antlaşması olarak nitelendirilebilir. Anlaşma metnininde şu cümleler ile başlıyor.

“Mısır ülkesi kralı, büyük kral, kahraman Mısır ülkesi kralı, büyük kral, kahraman Re-masesa-mai Amana’nın (2. Ramses), Hatti ülkesinin büyük kralı Hattuşili ile dostluklarının, kardeşliklerinin ve büyük krallıklarının devamı için yaptıkları antlaşmadır.”

Antlaşma metinleri tam olarak elimize geçmiş ve çevirisi yapılıp akademik dünyaya kazandırıldı. Antlaşma gümüş bir tablet üzerine yazılmış ve buradan taraflar tarafından kopyalanmıştır. Ne yazık ki orjinal gümüş tablet hala bulunamadı.

Mısır’ın sahip olduğu kopya, Mısır turumuzda da ziyaret ettiğimiz Luksor’da bulunan Karnak Tapınağı‘nın duvarlarına bulunuyor. Hititlerin kopyası ise 1906 yılında Hattuşaş’ta bulundu ve şuanda İstanbul Arkeoloji Müzesi‘nde sergileniyor.

EBU SİMBEL TAPINAĞI

Ebu Simbel TapınaĞI, 2. Ramses tarafından MÖ 13. yy’da inşa ettirilmiş bir tapınak kompleksidir. Aswan’ın 250 km kuzeyinde bulunur.  Mevcut Sudan sınırına da 30 kilometre uzaklıktadır.

Seyahatlerimizde bu eşsiz esere ulaşmak için özel araçlar kiralıyoruz. Ziyaret edebilmek için bir prosedürler silsilesi var ne yazık ki. 2. şoför, rehber, molalar vs.

Ebu Simbel Tapınağı, 2 ayrı yapıdan/tapınaktan oluşuyor. Birincisi, Daha küçük olan 2. Ramses’in en gözde eşi olan Nefertari’ye adanmış. İkincisi ise daha büyük ve heybetli olan 2. Ramses Tapınağı‘dır.

2. Ramses’in Hititlerere karşı kazandığı “zaferine” adanmış bir tapınaktır. İki tarafta bu savaşı kendi kazandığını iddia edince zafer kime ait olduğunu bilebilmek çok kolay olmuyor. Kadeş Antlaşması ve Hitit – Mısır savaşı ile ilgili uzun bir yazı da yazacağım.

Bu tapınağın dizaynında bahsetmemiz gereken dikkat çekici bir özelliği var. Tapınağın ana kapısından girdikten sonra dümdüz 50 metre kadar ilerlerseniz 2 büyük kapıdan daha geçersiniz ve iç mabete ulaşırsınız. İç mabet yalnızca rahiplerin girebileceği kutsal bir alandır.

4 KUTSAL HEYKEL

  • Teb’in Amon’u
  • Memphis’in Ptah’ı
  • Heliopolis’in güneş tanrısı Ra’si
  • Tanrı-Kral 2. Ramses.

MABED İÇİNDEKİ BÜYÜK HESAP

21 Şubat ve 21 Ekim tarihlerinde gün doğumundan hemen sonra güneş burada bulunan Ptah (karanlığın tanrısı) dışında 3 heykeli dik açı ile aydınlatıyor. Sadece Karanlığın tanrısı Ptah Karanlıkta kalıyor, Ptah’a ışık vurmuyor. Yıldız haritaları yardımıyla güneşin konumu kusursuz bir kesinlikle hesaplanarak güneşin o gün tapınağın içine düşme açısını heykellere konunmlandırılmış.

Bu harika olay artık yaşanmıyor, çünkü Ebu Simbel Tapınakları Aswan Barajı’nın yapımından sonra sular altında kalma tehlikesinde kalınca orjinal konumundan 200 metre geride ve 65 metre yüksekte bir yapay tepe oluşturuldu. Ebu Simbel Tapınakları bir legonun parçaları gibi parçalara ayrıldı ve bu tepe üstünde tekrar birleştirildi. Taşıma ve birleştirme işlemleri işlemleri mükemmel şekilde tamamlandıktan sonra düzeltemedikleri tek bir nokta kalmıştı. Ebu Simbel Tapınaklarının konumu ve yüksekliği değiştiğinden dolayı  bu eşsiz olay  22 Şubat ve 22 Ekim tarihlerinde gerçekleşiyor. Yani Gündönümlerinden 1 gün sonra, daha doğrusu 1 gün gecikmeli olarak her sene vuku buluyor.

Sevgili dostlar, bir tarihçi ve yerleşim arkeoloğu olarak, öğrencilik yıllarımda duyduğum bu olayı (komik mi desem acayip mi desem bilemiyorum) derleyip toparlayıp sizlerle paylaşmak istedim. Mısır serimizi genişleteceğiz. Araştırmamızı / yazmamızı istediğiniz konular olursa, sorularınız olursa aşağıdaki yorum kutusunu kullanarak bize ulaşabilirsiniz. 

Sevgiyle

 

Hakan Çalışkan

Hakan Çalışkan

Tarihçi - Yerleşim Arkeoloğu, Keşfet101 Yönetici Ortak

1992 Doğumlu. Odtü Tarih ve Yerleşim Arkeolojisi mezunu. Üniversite yıllarında organize etmeye başladığı yurtiçi seyahatlerden kazandığı deneyimi çok iyi bildiği Hindistan'a backpacker tarzda seyahatler organize ederek pekiştirdi. Sonra bu bilgi ve deneyimler Keşfet101'in ilk adımlarını oluşturdu. Şimdi Keşfet101 yıl içinde binlerce gezgini yollara düşüren bir seyahat acentası. 🙂

Facebook'ta arkadaş ol

İnstagram'dan ekle

KEŞFET101'İN POPÜLER SEYAHATLERİ

Keşfet101, medeniyetin filizlendiği topraklara 10 – 15 kişilik gruplarla seyahatler organize eder. Doğası gereği yorucu, eğlenceli, ilim ve sanat dolu programları, aktivitelerle birleştirerek gezdirir.

Malezya - Singapur Turu

Peru - Boilvya Turu

Meksika - Küba Turu

SAYFA HARİTASI